Софтверското инженерство како социјален медиум

За заморот од одлучување и програмирање со алгоритми
софтвер
llm
агенти
социјални медиуми
Author

novica

Published

September 26, 2026

Myspace logo, source Wikipedia

Пред шест месеци напишав текст во кој тврдев дека софтверското инженерство влегува во неговата сметководствена ера. Сè уште мислам дека ова е добар аргумент во однос на изработката на софтвер и потенцијалната заедница што се формира околу него.

Денес сакам подетално да зборувам за последиците од овој нов начин на работа, осврнувајќи се на две работи: заморот од одлучување и програмирање со алгоритми.

Поимот замор од одлучување (decision fatigue) често се спомнува во контекст на големите јазични модели (LLM) и вештачката интелигенција. Станува збор за когнитивно преоптоварување при прегледувањето на работата на агентите. Дали да ја прифатам оваа измена (commit) или не? Дали оваа грешка (bug) вреди да се истражува или не? И така натаму.

Мислам дека е смешно што индустријата и/или заедницата, кои го оптоварија поширокото општество со платформи што предизвикуваат замор од носење одлуки, сега се соочуваат со истиот тој акутен проблем. Тука пред сѐ мислам на начинот на кој функционираат социјалните мрежи: тие нудат бескраен тек на совети чија цел е микроуправување со животот на поединецот. Корисникот на денешните социјални мрежи мора да се справува со секојдневниот доток на информации што ги сервира алгоритмот на платформата, да носи одлуки за низа работи во зависност од интересите и контекстот, а потоа да го повторува тој процес и следниот ден, и денот потоа.

Ги измислувам овие наслови додека пишувам, но нема многу да се изненадам ако веќе постојат некаде на интернет: пет причини зошто јајцата се најдобри за појадок, три причини да избегнувате јајца за појадок, шест лекции за одгледување паметни деца, 10 работи што никогаш не треба да ги правите ако сакате вашите деца да бидат успешни, три вежби што никогаш не треба да ги прескокнувате, седум вежби што прават повеќе штета отколку корист. Ако ова ви звучи премногу познато, можеби е многу слично на: дали да ја поправиме оваа грешка (bug) или да ја прифатиме промената (commit) таква каква што е?

Следствено програмирањето со алгоритми е тесно поврзан со претходно споменатото. Исто како што следната содржина што ја гледате на социјалните мрежи зависи од тоа на што сте кликнале претходно, така и следниот предложен поттик (prompt) на големиот јазичен модел (LLM) е, всушност, продолжение на последниот одговор што тој го генерирал. Тоа е она што моделот е дизајниран да го понуди како следен чекор. Можеби тој чекор не е релевантен за она на што работите, па дури ни важен за вас, но притискањето на копчето „Enter“ е премногу лесно – и процесот веднаш продолжува.

Ова повторно ѝ се враќа како бумеранг на индустријата која толку многу сакаше да го обликува она што пошироката јавност го консумира на интернет, применувајќи го истиот пристап.

Се разбира, некои корисници можеби се поотпорни на ова. Исто како што има корисници кои не користат социјални мрежи и умеат да ги игнорираат или подобро да управуваат со нив. Но, за многумина – ако не и за мнозинството – искуството ќе биде (или веќе е) очајно (дури и без да ги спомнуваме рекламите, кои наскоро ќе станат составен дел од големите јазични модели).

А некои корисници можеби ќе уживаат во создавањето на такви насумични работи. GitHub веројатно ќе стане MySpace на светот на големите јазични модели (LLM), со разни расфрлани проекти што луѓето ги користеле еднаш или се обиделе да ги оспособат, трошејќи ги оние дополнителни 20 долари за претплата на LLM наместо за неколку пива или што и да е друго. Дали многу од тие работи ќе бидат такви на кои би сакале да им се вратите или да ги користите за две години? Се сомневам. Но, токму тоа се социјалните мрежи, нели? Бескраен тек на минливи искуства.