airborne

Painting the Bikeshed е еден од незаборавните моменти од историјата на интернетот, иако корените се всушност во книга за јавната администрација (колку згодно!). Да не преведувам:

Parkinson shows how you can go in to the board of directors and get approval for building a multi-million or even billion dollar atomic power plant, but if you want to build a bike shed you will be tangled up in endless discussions.

Parkinson explains that this is because an atomic plant is so vast, so expensive and so complicated that people cannot grasp it, and rather than try, they fall back on the assumption that somebody
else checked all the details before it got this far. Richard P. Feynmann gives a couple of interesting, and very much to the point, examples relating to Los Alamos in his books.

A bike shed on the other hand. Anyone can build one of those over a weekend, and still have time to watch the game on TV. So no matter how well prepared, no matter how reasonable you are with
your proposal, somebody will seize the chance to show that he is doing his job, that he is paying attention, that he is *here*.

Цитирано од Painting the Bikeshed.

Воопштена верзија од овој закон има во закоот на Сајр (политички научник, универзитет Колумбија): "In any dispute the intensity of feeling is inversely proportional to the value of the stakes at issue."

Ми се чини дека ова одлично ја илустрира дебатата за Скопје2014. Проектот чини ситни пари во однос на најголемиот буџет во историјата на Македонија, а сепак дебатите за буџетот се ограничени и всушност никој не може да мобилизира граѓани да протестираат против тоа.

Во однос на големината и сложеноста на државата/економијата/општеството, плоштадот на Скопје е шупа. И, како што Паркинсон вели погоре, секој знае да направи шупа.

Ветив некој текст за Берлин. Излезе аудио-видео микс. Кој има време може да погледа (~50 минути).

Достапно и на: http://blip.tv/file/2415930/

Се вратив од Берлин. Некои пробрани фотографии има на Фликр.

За оние што сакаат и аудио дожување, на записов закачувам и една аудио снимка од раскажувањето на професионалниот водич кој ги објаснуваше сите главни места низ центарот на градот.

Мојот впечаток е „вау“. Не само градот како место за дружење, журките, пивото и луѓето, туку исто така и контекстот во кој се развива Берлин и целото обмислување што се случува со градењето и симболите со цел да градот да испраќа одредена порака на граѓаните и гостите.

Повеќе за тоа можеби во следното пишување.

Деновиве се одржа вториот по ред „Форум Скопје“.

Не бев присутен на сите вечери, туку само вчера (сабота) и завчера па моите впечатоци овде се само од тие два дена.

Општиот впечаток ми е дека на форумот недостасуваше опозиција. Сите присутни, вклучувајќи ги и гостите од странство кои се искажаа на темата „Скопје“, беа на иста линија во врска со сета нова архитектура и споменици кои се градат во градов - дека тоа не е добро, не е убава архитектура, дека е нетранспаренто и сл. Недостасуваше некој од оние што се одговорни за сета градба да каже како и зошто мисли (а според тоа и спроведува) на таков начин. Недостасуваше некој што ако ништо друго барем се сложува со ова што се гради и начинот на кој тоа се прави. Освен еден испад дека Лумикс личи на змија што е симбол на злото и оттука треба црква до него што е симбол на доброто и некаков повик за македонска гордост други реакции на „одбрана“ немаше. На крајот и модераторката на настанот искажа жалење за ваквата ситуација. Но, и недостатокот на опозиција на форумот сепак носи своја порака, а тоа е дека на одговорните лица веројатно не им е многу гајле за тоа што некој таму дебатира. Се разбира, ова за нас отвара прашање поврзани со отвореноста, демократичноста и транспарентноста на овие процеси, но ми се чини дека тоа не се нови прашања исто како што не е ни недостатоткот на дијалог.

Јас учествував со две забелешки. Во петокот беше отворено прашањето за консензус од страна на еден архитект од Италија. Во неговото обраќање тој објасни дека градежни апсурди се случуваат и во Италија, но Берлускони, кој владее популистички, ја има поддршката од граѓаните и таму постои консензус во врска со тие проекти. Се разбира има некои обични луѓе и архитекти кои се против, но нивниот број е незначаен. На крај, тој постави прашање дали има консензус во Македонија.

Откако никој не одговори, јас се јавив со коментар дека според владата и мнозинството граѓани консензус е постигнат и кај нас (конкретно за градбата на црквата на плоштад). Владеачката партија го црпи своето одобрение од изборите кои ги доби со масивна победа, а во програмата за тие избори има црква на плоштадот. Се разбира и кај нас има луѓе кои што не мислат дека тоа е добра идеја, но паралелата со Италија е премногу очигледна и неизбежна.

Вчера, посебен впечаток ми остави презентацијата на Елизабета Аврамовска која е професор по ликовна уметност. Таа преку примери од други градови се обиде да објасни дека на други места се гради со некаков концепт, со некаква идеја и дека градбите на крајот носат некаква порака. Нејзината поента беше дека тоа не е случајот кај нас. Присетувајќи се на една изјава на Небојша Вилиќ, реков дека очигледно постои некаква идеја зад објектите кои се градат. Плоштадот на кој доминираа поштата и телекомот, важни симболи на комуникација особено во пред-интернет времето, и трговскиот центар и стоковната куќа кои може да се гледаат како некакви центри за конзумеризам, а градската кафана и сите кафулиња за хедонизам, се изменува и сега таму ќе има нови симболи „ на општественото уредување на Кралството на СХС или, подоцна, Кралството на Југославија значи (воз)обновување на нејзините три столба: војската, капиталот и религијата“.

И овде го имаме прашањето за тоа дали на мнозинството тоа му се допаѓа или не, и што можат да прават оние на кои не им се допаѓа, што ме враќа назад на прашањето за непостоење на дијалоги и транспарентност во процесите, и тоа како што рече еден млад архитект од Скопје (чие име не го запамтив), посебно за оние градби кои се дел од идеологијата на власта.

Оттука, не мислам дека може нешто посебно да се направи во врска со новата архитектура во градот само со архитектонски дебати. Ми се чини дека е потребен поширок политички (или ако сакате општествен) ангажман за да се постигне нешто повеќео од само дебати на маргините на вниманието на пошироката јавност.

Дополнување 3: Ууупс... ми се измешале деновите. Протестот е денес (петок 10 април) и би требало веќе да е започнат.

Нема ништо за ова на Интернет (барем колку што можам да најдам), па еве јас ќе пишам:

Во сабота, 11.04.2009, на иницијатива на група граѓани од населбата Хром ќе има протест против ширењето на урбаната мафија во оваа населба. Флаерот кој го дистрибуираат по сандачињата за пошта вели да не дозволиме Хром да стане како Кисела вода и Дебар маало (а јас би додал и како Тафталиџе од скоро).

Имено, според муабетите низ населба, од општината веќе имало одлуки за дозвола да се гради П+3, а до сега било дозволено П+1. Најспорна била некоја зграда што никнала близу кружниот тек, а колку што гледам, една многукатница се појави и во улицата до мојата.

Комшиите исто така се на мислење дека една стара куќа на мојата улица ќе се претвора во нова зграда. Во конкретниот случај загриженоста е и поради капацитетот на канализацијата, кој и сега бил на горната граница на искористеноста.

Протестот е во сабота, со почеток околу 16 часот, кај новата зграда на Скопски пазар.

Дополнување: Имало нешто по весници за ова изгледа. Дневник од 3 март 2009:

- Оваа инфраструктура што ја имаме е недоволна за нас, а камоли за уште 12 семејства. Ќе немаме ни струја, ни вода ни паркинг. Мислиме и дека при копањето не е запазено потребното растојание од три метри од меѓата до најистакнатиот дел од објектот. Целиот шут од ископот се исфрла на улица - ни вели еден од жителите.

Граѓаните се жалат и на односот на градоначалникот на последниот состанок со нив. Сметаат дека во Општината не ги разбираат и дека немаат чувство за нивните проблеми. Од Општината потврдуваат дека објектот ќе биде со приземје, два ката и поткровје, со 12 стана.

Дополнувње 2: Срамота што не знам што ми се случува во маало.

По текстовите на Крстева и Вилиќ, уште еден интересен текст кој многу прецизно ги открива пораките на новото градење во Скопје. Тексто во целост е објавен на блогот Скопје2803, блог на македонски и странски архитекти кои го следат настанот од плоштадот од повеќе различни аспекти.

Текстот е на архитектот Блаж Крижник и антропологот Горан Јанев. (PDF тука.)

Накратко, она штого објаснуваат овие двајца е дека Скопје се трансформира од отворен град во национален главен град, што е спроти моменталните тежнеења на големите градови и што е прилично зад времето, а дека истот се прави од позиција на политичка моќ.

Можеби сликата што е ставена како илустрација најдобро го објаснува ова ова:

Скопје се враќа назад во 19 и ран 20 век, кога сите други важни градови одат напред. Ако по земјотресот бил пред времето, сега ќе биде зад времето, а се чини дека мнозинството скопјани се океј со ваквиот развој на настаните.

Па покрај Поранешна Југословенска Република Македонија сега ќе имаме и Поранешен отворен град Скопје.

Конечно (после 3 месеци) стигнав да го прочитам интервјуто на Герт Ловинк за грчкиот re-public: Тези за новите медиуми и градот.

Извадок:

...architects and urban planners have so far done remarkably little with the rise of new media over the past decades. It is the urban experience that has changed, but not the spatial organization itself. Architects still consider computers as inferior offline tools that assist the genius artist-engineer in drawing up ‘virtual architecture’. They must feel a millennial superiority over all these ones and zeros; let alone that they have started to understand the networked nature of today’s culture. What we should not be fooled about is their elegant and sophisticated play with metaphors. When you hear architects and urban planner talk and look at their power point presentations, it’s actually quite impressive.

А кај нас? Се уште не сум видел импресивна презентација од некој архитект, а и повеќето нови згради што се градат ми се чинат прилично грди.

Сепак, ми останува да се надевам дека иднината ќе донесе нешто поубаво.

Патем, исто интересно на re-public: Интервју со Лоренс Лесиг за 4 години Creative Commons.